Krojenie elementów patchworku

 

Zakładam, że wiesz już, co to jest blok i jego elementy, i pewnie przeczytałaś też o calach i centymetrach oraz narzędziach potrzebnych do krojenia.

A jeśli tak, to wiesz już o metodzie podstawowej, w której można posługiwać się centymetrami, ale trzeba robić szablony, a także o metodzie zaawansowanej, w której stosuje się cale i nie trzeba tworzyć szablonów.

Tu istotna uwaga. W tradycyjnej metodzie podstawowej szablony tworzy się dla każdego elementu bloku, ale to spory nakład czasu i pracy, bo każdy element trzeba osobno odrysować i wyciąć, a potem trzeba je zszywać pojedynczo. Przy małych elementach można się szczerze zniechęcić!

Dlatego przyjęłam inne podejście: szablony będą miały wymiary większych kawałków tkanin, które normalnie dają się wykroić metodą zaawansowaną. Dzięki temu w każdej instrukcji podaję możliwie najszybszy sposób wykonania bloku. Owszem, czasem niektóre elementy trzeba wykroić każdy z osobna, ale w wielu przypadkach można najpierw zszyć odpowiednio większe kawałki tkanin, a dopiero potem przeciąć je, by uzyskać potrzebne kształty i wymiary. Te specjalne techniki znacznie ułatwiają pracę, a efekt jest dokładniejszy niż przy zszywaniu pojedynczych elementów. W instrukcjach zawsze podaję link do właściwej techniki.

 

Kształty, które będziesz wykrajać w obu metodach to kwadraty i prostokąty.
Wszelkie pół-trójkąty i ćwierć-trójkąty uzyskasz z odpowiednio większych kwadratów.
Z kolei karo, równoległobok i klucz dzikich gęsi otrzymasz stosując techniki obszywania kwadratu i prostokąta. Zużywasz wtedy minimalnie więcej tkaniny, ale uzyskujesz prosty szew po skosie, a zszyty w ten sposób fragment bloku jest dokładniejszy.
W niektórych blokach zdarzają się jednak kształty nietypowe, dla których lepiej jest sporządzić najpierw indywidualny szablon.
 
Naddatek na szew
Wymiary w moich instrukcjach zawierają już naddatek na szew. Zgodnie z tradycją jest on zawsze stały i wynosi 1/4" czyli między 6 i 7 mm. Jest to odległość od igły w maszynie do krawędzi stopki – takie klasyczne stopki używane są najczęściej.
Zobacz na stronie Zszywanie bloku jak sprawdzić stopkę i zaradzić problemom.
 
Poniżej przedstawiam obie metody w ogólnym zarysie, a szczegóły znajdziesz w instrukcji szycia każdego bloku.

Metoda podstawowa (w cm)

Dla tej metody podaję wymiary w cm przeliczone z cali (1"=2,54 cm) i zaokrąglone do jednego miejsca po przecinku, czyli do całego mm.
Dla przykładu 4"=10,16 cm, ale zaokrąglam je w górę do 10,2 cm pomijając różnicę zaledwie 0,4 mm (niecałe pół mm).
Z kolei 3"=7,62 cm, ale zaokrąglam je w dół do 7,6 cm, pomijając różnicę 0,2 mm.
Wycinając szablony nie chodź na skróty! Nie pomijaj milimetrów ani nie zaokrąglaj ich do połowy centymetra. Owe 10,2 cm to ma być dokładnie 10 cm i 2 mm, a nie tylko 10 cm albo 10,5 cm. Różnice rzędu niecałego 1 mm raczej nie będą istotne, ale różnice rzędu 2-3 mm mogą się zsumować do sporych niedokładności.

Sporządzanie szablonów
W instrukcji każdego bloku podaję wymiary (w calach i w cm) kształtów, jakie należy wykroić. Ale najpierw musisz wykonać ich szablony, które potem będziesz odrysowywać na tkaninie. Przy uproszczonej metodzie krojenia i szycia, będziesz potrzebować tylko szablony kwadratów i prostokątów, ale pilnuj, by miały kąty proste! – użyj linijki i ekierki.
Na każdym szablonie napisz jego wymiary (w calach i w cm), a wtedy łatwo go znajdziesz, gdybyś potrzebowała go w innym bloku. Wystarczy, że szablon o danych wymiarach stworzysz raz, a będzie Ci służył wielokrotnie. Na rysunku poniżej podaję wymiary zarówno w calach jak i milimetrach – być może z czasem przyzwyczaisz się do cali i uznasz, że rzeczywiście są prostsze.

Uwaga: Podając wymiary w calach będę stosowała niepoprawny zapis ułamków, np. 3.1/2" zamiast 3½" albo 4.7/8" zamiast 4⅞". A to tylko dlatego, że przy małej czcionce zapis niektórych ułamków może być nieczytelny.
Pamiętaj, że szablon zawiera już naddatek na szew, który jest zawsze stały!
Szablon kwadratu 3.1/2" (8,9 cm) to w rzeczywistości kwadrat o boku 3" (7,6 cm) plus naddatek 1/4" (0,65 cm) na szwy dokoła.
Analogicznie: szablon prostokąta 3.1/2"x7" (8,9 cm x 17,8 cm) to w rzeczywistości prostokąt 3"x6" (7,6 cm x 15,3 cm) z takim samym naddatkiem na szwy.
 

Krojenie tkaniny wg szablonów

Szablon odrysowujesz na tkaninie tak, by kształty wycinać zawsze z biegiem nitki, nigdy ze skosu!

Jeśli wiesz, ile masz uszyć bloków i obliczyłaś, ile razy masz wyciąć dany kwadrat lub prostokąt, warto od razu wyciąć potrzebną ilość – pod warunkiem, że masz już sprawdzony szablon. Jeśli dany szablon tworzysz po raz pierwszy, lepiej jest najpierw wyciąć to, co potrzebne i uszyć pierwszy blok; w ten sposób sprawdzisz, czy nie pomyliłaś się przy szablonach.

Ekonomicznie będzie odrysować pas tkaniny o szerokości równej wysokości szablonu, potem precyzyjnie odrysować na nim szablon przy szablonie, a dopiero potem ciąć nożycami. Można też odrysowywać szablon na tkaninie złożonej na pół i ciąć przez obie jej warstwy, żeby szybciej uzyskać potrzebną ilość.

Czasem trzeba przykładać szablon za każdym razem w innym miejscu, np. gdy masz tylko ścinki różnych materiałów lub chcesz, aby na elemencie bloku znalazł się konkretny fragment tkaniny, na przykład piękny kwiat.

Pamiętaj, aby zarówno szablony jak i tkaninę wycinać dokładnie na linii, którą narysowałaś, a nie tuż przy niej. Bo inaczej nieświadomie powiększysz wymiary tego, co wycinasz.

Metoda zaawansowana (w calach)

Tu również naddatek na szwy jest już przewidziany w technikach krojenia przy użyciu linijki, noża krążkowego i maty do cięcia. Dlatego podane w instrukcjach wymiary zawierają już naddatek na szew, a Tobie pozostaje jedynie krojenie tkaniny.

Uwaga: Podając wymiary w calach będę stosowała niepoprawny zapis ułamków, np. 3.1/2" zamiast 3½" albo 4.7/8" zamiast 4⅞". A to tylko dlatego, że przy małej czcionce zapis niektórych ułamków może być nieczytelny.

Dla jasności podaję ogólne zasady obliczania wymiarów z naddatkiem na szwy:
Kwadrat: do jego docelowych wymiarów (jakie ma mieć po zszyciu) dodaje się 1/2" (2 x po 1/4").
Jeśli kwadratowy element bloku ma mieć bok 2", kroisz kwadrat o boku 2.1/2 "
 
Prostokąt: podobnie, do jego docelowej szerokości oraz długości dodaje się 1/2" (2 x po 1/4"). Jeśli prostokątny element ma mieć wymiary 2"x4", kroisz prostokąt
o wymiarach 2.1/2" x 4.1/2"
 
Pół-trójkąt: kroisz od razu 2 sztuki, ale z kwadratu o boku dłuższym o 7/8". Jeśli chcesz mieć pół-trójkąt z kwadratu
o boku 4", kroisz kwadrat o boku 4.7/8" i dzielisz go po przekątnej. Masz od razu 2 sztuki potrzebnego pół-trójkąta z naddatkiem na szwy.

Ćwierć-trójkąt: kroisz od razu 4 sztuki, ale z kwadratu
o boku dłuższym o 1.1/4". Jeśli chcesz mieć ćwierć-trójkąt  z kwadratu o boku 4", kroisz kwadrat o boku 5.1/4" i dzielisz go po obu przekątnych. Masz od razu 4 sztuki potrzebnego ćwierć-trójkąta z naddatkiem na szwy.

Krojenie tkaniny

Pilnuj podstawowej zasady: kształty muszą być wycięte zawsze z biegiem nitki, nigdy ze skosu!

Używając linijki calowej i noża krążkowego zawsze tniesz tkaninę w najbardziej ekonomiczny sposób i możesz od razu wykroić potrzebną liczbę kształtów i elementów. Na przykład:

Jeśli chcesz mieć kwadraty o docelowym boku 3", najpierw kroisz pas o szerokości 3.1/2",  a potem dzielisz go na kwadraty o boku 3.1/2".

Jeśli potrzebujesz pół-trójkąty z kwadratu 3" (docelowo), najpierw kroisz pas o szerokości 3.7/8", potem dzielisz go na kwadraty o boku 3.7/8", a potem te kwadraty dzielisz na pół po przekątnej (albo stosujesz technikę szybkiego zszywania pół-trójkątów).

Krojenie pójdzie szybciej, jeśli będziesz ciąć przez kilka warstw tkaniny: możesz ją złożyć na pół albo na cztery części.

Podziałka na linijce calowej (tu: linijka 6"x12") biegnie przez całą jej powierzchnię jak kratka, na której zaznaczone są też ułamki – dzięki temu widzisz, gdzie jest potrzebny wymiar
w calach z ułamkami. Z kolei linie kratki pokazują, czy przyłożyłaś linijkę pod kątem prostym i równolegle do brzegu tkaniny. 
Zaczynając, musisz mieć prosty brzeg tkaniny o równej linii – nierówności odkroisz nożem krążkowym wzdłuż brzegu linijki.
Linijkę przykładasz tak, by ten prosto odcięty brzeg tkaniny mieć pod linijką, i by sięgał on do pożądanego wymiaru na podziałce (tu np. 3.1/2"). Natomiast początek linijki ma leżeć na tkaninie: ta krawędź linijki wskazuje miejsce cięcia (jeśli jesteś praworęczna).
Przyciskając linijkę lewą ręką, tniesz nożem krążkowym dokładnie przy jej krawędzi odcinając pas o szerokości 3.1/2". 
Następnie w ten sam sposób odmierzasz na tym pasie i kroisz kwadraty o boku 3.1/2".
Ale oprócz wymiaru, pilnuj też, by brzegi tego pasa były równo przyłożone do 'kratki' na linijce – dzięki temu Twoje kwadraty będą miały kąty proste.

Podobnie postępujesz z każdym innym wymiarem. Musisz tylko zwrócić uwagę, by linijka była równo przyłożona danym wymiarem do brzegu tkaniny. By ułatwić sobie przykładanie linijki, możesz oznaczyć na podziałce pożądany wymiar przyklejając przy nim kawałek taśmy malarskiej.

Mata do cięcia z podziałką calową pomoże Ci odmierzać większe kawałki tkaniny lub układać ją równo na macie. Pamiętaj jednak, że przede wszystkim trzeba się kierować podziałką na linijce, a nie tą na macie (tkanina pod linijką się nie poruszy, ale na macie może drgnąć i nawet tego nie zauważysz).

Ta strona może korzystać z Cookies.
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.

OK, rozumiem lub Więcej Informacji
Informacja o Cookies
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.
OK, rozumiem